Er ontbreekt nog veel kennis over migrantenjongeren bij jeugdhulpverleners, onderwijskundigen en managers. Verder is het vaak onduidelijk wie er nu uiteindelijk verantwoordelijk is voor de opvang van jongeren. Daardoor gaat er veel mis in de hulpverlening aan deze doelgroep. Dit was een van de belangrijkste uitkomsten van het Mikado Voorjaarsdebat op vrijdagmiddag 25 mei. Het thema van het voorjaarsdebat was dit jaar ‘Heeft de migrantenjeugd nog een toekomst in Nederland?’ In het debat stonden twee vragen centraal: ‘Wat kan er anders in de aanpak?’ en ‘Welke oplossingen zijn er?’. Een bijzonder divers gezelschap, in de zaal en in het discussiepanel, boog zich over deze problematiek.
Uit verschillende onderzoeken over psychische en psychosociale problemen onder migrantenjongeren blijkt dat deze jongeren meer last hebben van psychische problemen dan autochtone jongeren. Ze zijn vaker extreem teruggetrokken, depressief of angstig. En ze hebben meer last van sociale problemen, zijn vaker betrokken bij gevechten en doen vaker een zelfmoordpoging. Een alarmerend gegeven, zeker gezien het feit dat het aandeel van migrantenjongeren in de bevolking de komende jaren verder zal toenemen.
In de uitvoering van de hulpverlening zijn problemen in de toegankelijkheid, de toegepaste methodieken en in de houding van de hulpverlener. De jeugdhulpverlening weet de ouders niet goed te bereiken. De drempel is te hoog en het aanbod sluit niet goed aan op de vraag. Als de jongeren de jeugdhulpverlening bereiken, is het vaak al te laat. Hoe komt dit? Er blijkt weinig deskundigheid op het gebied van interculturele hulpverlening te zijn. Daarnaast is het Nederlandse aanbod erg gericht op het individu. De familie wordt vaak niet betrokken in de hulpverlening. Terwijl voor veel migrantenjongeren juist hun familie erg belangrijk is. Het resultaat is een moeizame communicatie. Waar de jongere zegt: "gesprekken helpen niet", beweert de hulpverlener: "er zijn geen aanknopingspunten voor therapie".
Het is onduidelijk wie er nu verantwoordelijk is voor de problemen met jongeren en in de hulpverlening. Zeki Arslan, onderwijscoxf6rdinator bij Forum, ziet twee verantwoordelijken: de ouders als opvoeders en het onderwijs. Ook Fauzia Nasrullah, jeugdarts en lid van de raad van bestuur van Trajectum, een grote instelling voor jeugdzorg, wijst in eerste plaats naar de ouders. "Een heleboel mensen zijn samen verantwoordelijk. Het probleem is dat niemand de verantwoordelijkheid nxe9xe9mt. Ik loop heel erg te zoeken in de ketenzorg: de zorgaanbieders, de ouders, Bureau Jeugdzorg, de politiek. Er wordt veel om de hete brij gedraaid. In mijn visie zijn de ouders hoofdverantwoordelijk en daaromheen kan er hulp worden aangeboden", aldus Nasrullah.
In de hulpverlening en in het onderwijs moet er meer rekening gehouden worden met culturele verschillen. Victor Kouratovsky, kinder- en jeugdpsycholoog en al zo’n 20 jaar werkzaam bij RIAGG Rijnmond, is het hier van harte mee eens. Hij refereert naar het feit dat bijvoorbeeld veel diagnostisch materiaal, zoals intelligentietests, geen rekening houden met verschillen in taal en cultuur. "Er worden testen afgenomen, die voor Nederlanders gestandaardiseerd zijn en daarmee worden zonder enige schroom ernstige diagnoses gesteld". In de opleiding voor hulpverlener zou hier al aandacht aan moeten worden besteed.
Migrantenjongeren zijn er en zij gaan niet meer weg. Wij kunnen een bijdrage leveren aan de verbetering van de zorg door de jongeren met problemen positief te benaderen. In de hulpverlening moet daarom meer gexefnvesteerd worden in een goede onderlinge samenwerking. En instellingen en individuen moeten worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor de zorg aan de jongeren. Dit zijn de conclusies van het debat. Mikado onderschrijft daarom ook het initiatief van Pharos om een brief te schrijven aan minister Rouvoet over de noodzaak van een intercultureel aanbod binnen de Centra voor Jeugd en Gezin.
 |
| Bron: Mikado
Dit bericht is overgenomen met toestemming van Mikado kenniscentrum interculturele geestelijke gezondheidszorg. |